Arolwg ar Chwaraeon Ysgol: Rhoi Llais i Bobl Ifanc

Chwaraeon:

Aml-chwaraeon

Lleoliad:

Sir Fynwy

Fe dorrodd Arolwg ar Chwaraeon Ysgol 2013 a 2015 sawl record o ran nifer y bobl ifanc y casglwyd eu barn.

 

Bu'r llais torfol hwnnw'n hynod ddylanwadol o ran polisïau cenedlaethol a gwneud penderfyniadau, ond yr hyn sydd efallai hyd yn oed yn fwy calonogol yw'r ffordd y mae wedi gwthio'r cwch i'r dŵr o ran gwneud penderfyniadau yn lleol.

Mae cynghorau chwaraeon wedi codi ledled y wlad ac maen nhw'n rhoi llais cyson i ddisgyblion ynglŷn â'r mathau o gampau y maen nhw'n cymryd rhan ynddynt, sydd yn ei dro yn arwain at blant mwy hyderus, egnïol a hapus.

 

Dywed athrawes gynradd yn Sir Fynwy fod chwaraeon yn byrlymu yn ei hysgol - a bod hynny i gyd yn deillio o greu Cyngor Chwaraeon Ysgol.

 

Mae wedi gwneud cymaint o argraff - gwella lles, hyder a lefelau ymarfer corff - fel bod Sarah Burbidge o Ysgol Gynradd Drenewydd Gelli-farch bellach yn annog ysgolion arall i ddilyn eu hesiampl.

 

Roedd hi'n cwblhau Arolwg ar Chwaraeon Ysgol Cymru yn ôl yn 2013: "Roedd un cwestiwn yn gofyn oedd gyda ni Gyngor Chwaraeon yn yr ysgol a meddyliais i 'Nac oes, a pham hynny?'

 

"Fe siaradon ni gyda'r Pennaeth a'r Llywodraethwyr ac esbonio'r effaith y byddai'n ei gael ar les y disgyblion ac o hynny mlaen doedd dim stop arnon ni. Mae wedi bod yn hollol wych ac mae wedi cael mwy o effaith nag oeddwn i erioed wedi'i ddychmygu.

 

"Y newid mwyaf oedd ein bod ni'n rhoi llawer mwy o bwyslais ar lais disgyblion. Fe fyddwn i'n ymbil ar i bawb gael Cyngor Chwaraeon. Mae wedi gwneud cymaint o wahaniaeth i'r mwynhad mae'r disgyblion yn ei gael trwy addysg gorfforol.

 

"Nawr mae gan y Cyngor Chwaraeon gyfrifoldeb i gryfhau chwaraeon yn ein hysgol. Maen nhw'n awgrymu digwyddiadau a chlybiau newydd ac yn gwrando ar awgrymiadau disgyblion."

 

Mae pethau syml fel gosod bwrdd awgrymiadau yn golygu fod gan ddisgyblion Drenewydd Gelli-farch bellach fwy o lais ym mha gampau maen nhw'n dymuno cymryd rhan:

 

"Mae dawns yn rhan o'r cwricwlwm a dyw bechgyn ddim yn awyddus iawn i gymryd rhan. Ond eleni fe ofynnon nhw am gael gwneud dawns ar themaPirates of the Caribbean.Rydyn ni bob amser yn gwneud ein gorau i weithredu eu syniadau."

 

Mae plant yn cael cyfle hefyd i ennill tystysgrifau bob wythnos, "am waith tîm, y math yna o beth."

 

Mae'r Cyfnod Sylfaen eleni wedi mwynhau sesiynau blasu amser cinio mewn rygbi a phêl-osgoi.  "Maen nhw ar ben eu digon yn dysgu sgiliau newydd!" medd Sarah.

 

"Plant y Cyngor Chwaraeon sy'n arwain y sesiynau Cyfnod Sylfaen ac maen nhw hefyd yn dysgu sgiliau newydd mewn addysgu ac arweinyddiaeth. Mae eu hyder nhw wedi tyfu."

 

"Rydyn ni hefyd wedi dechrau clybiau tennis bwrdd ac athletau. Mae'r cyfan wedi dod i fod oherwydd yr arolwg a'r sylweddoliad ein bod ni angen grŵp ffocws i hyrwyddo chwaraeon. Mae yna Eco Bwyllgor er enghraifft ond doedd dim un grŵp yn pledio achos chwaraeon a chynnig syniadau."

 

Mae'r ysgol yn rhoi pwyslais sylweddol ar iechyd a lles. Ac yn ôl Sarah mae disgyblion yn cael llawer mwy o ymarfer corff:

 

"Fe gawson ni fraw wrth glywed fod yna nifer sylweddol o blant oedd ddim yn teimlo'n gyfforddus wrth wneud Addysg Gorfforol. Felly roedd hynny'n un peth mawr ydyn ni wedi gweithio arno. Bydd gen i ddiddordeb mewn gweld canlyniadau hynny yn yr arolwg nesaf.

 

"Mae agwedd Blwyddyn 6 tuag at addysg gorfforol wedi gwella'n sylweddol ers iddyn nhw ddechrau cymryd rhan yn rhai o'r penderfyniadau; maen nhw i'w gweld gymaint hapusach a mwy cyfforddus yn ystod sesiynau ymarfer corff ac yn amlwg mae hynny'n bwysig i ni."

 

Dywed Sarah mai i'r arolwg y mae'r diolch am sicrhau fod llais y disgybl yn cael ei glywed: "Maen nhw wedi gallu gwneud penderfyniadau a chymryd rhan mewn gweithgareddau, rhywbeth na fydden nhw wedi gallu ei wneud o'r blaen. Mae'r arolwg yn tynnu sylw at bethau nad oeddech ch'n ymwybodol ohonyn nhw cynt. Yn y pen draw, fel athrawon, ein gwaith ni yw gwrando ar y plant a gwella cymaint ag sy'n bosib ar eu profiadau."

 

Bydd Arolwg ar Chwaraeon Ysgol 2018 yn anelu at sicrhau fod llais pobl ifanc yn aros yn flaenllaw yn ein penderfyniadau. Er mwyn i hyn ddigwydd mae angen i gymaint ag sy'n bosib o bobl ifanc fod yn cymryd rhan yn ein harolwg.

 

I gael mwy o wybodaeth am sur i gymryd rhan ewch i www.schoolsportsurvey.org.uk