Ers cyhoeddi ein Cynllun Cydraddoldeb Strategol yn 2020, mae pob un ohonom wedi profi cyfnod cythryblus a newid sylweddol o ganlyniad i bandemig Covid-19. Bu cyfleusterau chwaraeon a hamdden, gan gynnwys Canolfan Genedlaethol Chwaraeon Cymru, ein canolfan ni ein hunain, ar gau am gyfnodau sylweddol, gan leihau’r cyfleoedd i bobl gymryd rhan mewn chwaraeon a gweithgarwch corfforol. Mae data arolygon yn dangos, o ganlyniad, bod anghydraddoldebau wedi ehangu o ran cyfranogiad ymhlith dynion a merched a rhwng y rhai sy'n gefnog a'r rhai nad ydynt yn gefnog. Mae pwysau parhaus costau byw yn gwneud yr anghydraddoldebau’n waeth, gan fygwth lleihau cyfranogiad ymhellach ar sail fforddiadwyedd.
Fodd bynnag, er bod yr amgylchedd macro yn cyflwyno heriau, rhaid i ni hefyd weld y cyfleoedd. Mae gan chwaraeon a gweithgarwch corfforol ran allweddol i'w chwarae wrth wella iechyd a lles corfforol a meddyliol y genedl. Rydym eisiau gwireddu’r Weledigaeth ar gyfer Chwaraeon yng Nghymru – cenedl actif lle gall pawb fwynhau chwaraeon am oes. Gall chwaraeon fynd y tu hwnt i ffiniau, uno cymunedau, a grymuso unigolion i ragori ar eu potensial. Rhaid i ni barhau i fod yn benderfynol wrth ddefnyddio pŵer chwaraeon i ddarparu system chwaraeon gynhwysol, sy’n cael ei harwain gan angen a darparu profiad gwych i bawb.
Rhaid i ni hefyd gydnabod bod mwy i'w wneud o fewn ein sefydliad ein hunain. Rydym eisiau datblygu a meithrin amgylchedd gwaith cynhwysol lle mae pobl yn teimlo eu bod yn cael eu parchu a’u gwerthfawrogi am eu doniau unigol a’r wybodaeth maent yn ei chyfrannu drwy eu profiad bywyd eu hunain.
Nid dogfen yn unig yw’r cynllun hwn; mae'n ymgorffori ein hymroddiad ar y cyd i hyrwyddo cydraddoldeb ym mhob agwedd ar ein gweithrediadau. Mae’n adlewyrchu lleisiau ein staff a’r cymunedau rydym yn eu gwasanaethu, gan fynegi ein gweledigaeth ar y cyd ac adlewyrchu’r siwrnai rydym arni tuag at system chwaraeon fwy cynhwysol.
Amrywiaeth yw ein cryfder, a chynhwysiant yw ein conglfaen. Drwy feithrin amgylchedd lle mae amrywiaeth yn cael ei ddathlu a chynhwysiant wedi’i wreiddio yn ein harferion, rydym yn paratoi’r ffordd ar gyfer tirlun chwaraeon bywiocach, gwytnach a chyfoethocach.
Hoffwn ddiolch yn ddiffuant i bawb sydd wedi cyfrannu at lunio’r Cynllun Cydraddoldeb Strategol hwn. Mae eich gwybodaeth, eich safbwyntiau a’ch ymrwymiad wedi bod yn amhrisiadwy wrth lunio map ffordd ar gyfer y siwrnai sydd wir yn adlewyrchu ethos o gydraddoldeb a thegwch.
Brian Davies
Prif Swyddog Gweithredol
Chwaraeon Cymru
Lansiwyd ein Cynllun Cydraddoldeb Strategol (2020-2024) yn ystod cyfnod o ffocws cymdeithasol uwch a disgwyliadau cynyddol yn ymwneud â phob agwedd ar gydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant. Amlygodd y ddadl, y ddeialog a’r sgwrs a ddilynodd bod gwaith blaenorol wedi methu â newid y tirlun yn ddigonol na symud o ymrwymo i gyflawni newid i gyflawni newid mewn gwirionedd.
Ein hymrwymiad ni dros gyfnod y Cynllun Cydraddoldeb Strategol oedd gwrando, dysgu a chynnwys y rhai sy’n cael eu heffeithio gan yr anghydraddoldebau hyn i sicrhau ein bod yn cymryd y camau cywir i sicrhau newid ystyrlon, tymor hir.
Fel sail i’n pedwerydd Cynllun Cydraddoldeb Strategol ar gyfer y cyfnod 2024-2028, rydym wedi manteisio ar y cyfle i adlewyrchu ar y cynnydd rydym wedi’i wneud a’r meysydd ffocws pellach.
Rydym yn gwybod bod llywodraethu da yn sbarduno ac yn dylanwadu ar gynnydd. Mae'n hwyluso craffu effeithiol ar ddiwylliant sefydliadol yn ogystal â chydymffurfiaeth gyfreithiol a rheoleiddiol. Yn ystod cyfnod y Cynllun Cydraddoldeb Strategol hwn, sefydlwyd ein Pwyllgor Cydraddoldeb, Amrywiaeth a Chynhwysiant fel is-grŵp ffurfiol o'r Bwrdd. Roedd hyn yn cydnabod pwysigrwydd cydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant ar draws ein holl weithgareddau. Mae'r Pwyllgor wedi chwarae rhan allweddol wrth fonitro a herio cynnydd yn erbyn ein Cynllun Cydraddoldeb Strategol.
Mae Chwaraeon Cymru hefyd wedi buddsoddi mewn rôl Rheolwr Cydraddoldeb, Amrywiaeth a Chynhwysiant i ychwanegu arbenigedd a gwybodaeth at ein gwaith. Yr hyn rydym yn ei ddysgu o hyn yw ei bod wedi bod yn fuddiol cael arbenigedd pwnc mewnol wrth law i gefnogi datblygu adnoddau a darparu cyngor ac arweiniad ad hoc i staff. Mae hyn wedi ein cefnogi ni i symud oddi wrth gomisiynu cynghorwyr allanol yn gyson ar gyfer darnau o waith tymor byr ac ymgorffori newid mewn ffordd fwy cynaliadwy.
Fel rhan o’n hymrwymiad i wrando a dysgu, cynhaliodd Chwaraeon Cymru arolwg staff yn 2021. Yr amcan oedd deall ein hamgylchedd gwaith yn well a nodi meysydd ar gyfer newid. Nododd canfyddiadau’r arolwg hwn bod angen i ni wneud mwy i wneud Chwaraeon Cymru yn lle deniadol i bobl o gefndiroedd amrywiol. Amlygodd yr arolwg hefyd nad oedd y rhan fwyaf o staff yn teimlo’n gyfforddus yn rhoi gwybod am wahaniaethu. Mewn ymateb i ganfyddiadau’r arolwg, sefydlodd Chwaraeon Cymru Grŵp Ymgysylltu â Staff i ddatblygu a gweithredu camau gwella.
Cynhaliwyd arolwg staff dilynol yn ymwneud â chydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant ym mis Rhagfyr 2023 i helpu gyda’n dealltwriaeth o gynnydd ac fel sail i ddatblygu ein Cynllun Cydraddoldeb Strategol. Amlygodd yr arolwg hwn gynnydd sylweddol o ran sicrhau bod Chwaraeon Cymru yn lle cynhwysol i weithio ynddo. Nododd hefyd bod y staff yn llawer mwy tebygol o roi gwybod am weithredoedd o wahaniaethu ac yn teimlo eu bod wedi'u grymuso i herio cydweithwyr eraill neu gontractwyr pe bai sylwadau neu ymddygiad amhriodol yn digwydd. Nododd yr arolwg bod angen gwneud mwy o waith i fabwysiadu agwedd gynhwysol at ddigwyddiadau cymdeithasol staff, i wella amrywiaeth mewn swyddi arweiniol, i ymateb i anghenion staff, fel darparu ystafell ffydd, ac i greu amgylchedd cefnogol a diogel lle gall pobl ddysgu.
Yn 2022, cynhaliwyd Arolwg Chwaraeon Ysgol gennym, un o arolygon mwyaf y byd o bobl ifanc, gan roi gwybodaeth gyfoethog i ni am lefelau cyfranogiad, ymddygiadau ac agweddau. Sicrhaodd amseriad yr arolwg hefyd ein bod yn cael gwybodaeth am effaith pandemig Covid-19 ar arferion gweithgarwch pobl ifanc. Cymerodd mwy na 116,000 o ddisgyblion ran yn yr arolwg a amlygodd wahaniaethau mewn cyfranogiad ar draws ystod o nodweddion gwarchodedig, daearyddiaeth a demograffeg. Mae'r data o'r arolwg hwn wedi dylanwadu'n uniongyrchol ar ddyrannu ein hadnoddau.
Rydym wedi gweithio gyda’r Ganolfan ar gyfer Gwasanaethau Cyhoeddus Digidol i ymgysylltu â chymunedau a sefydliadau nad oeddent yn ymgysylltu’n rheolaidd â Chwaraeon Cymru nac yn gwneud cais am gyllid. Nododd yr ymgysylltu hwn gyfres o welliannau i gefnogi sefydliadau i wneud cais am gyllid, meithrin perthnasoedd ag ymgeiswyr, a symleiddio a chyflymu prosesau ymgeisio. Derbyniwyd a gweithredwyd yr argymhellion hyn yn raddol ochr yn ochr â system rheoli grantiau newydd.
Roedd ein Cynllun Cydraddoldeb Strategol 2020-2024 yn ymgorffori amcan i amrywio ein gweithlu. Rydym wedi addasu rhai o’n harferion recriwtio i ddenu ceisiadau gan ystod fwy amrywiol o ymgeiswyr. Mae’r ystod o wahanol arferion a fabwysiadwyd yn cynnwys sefydlu cynllun prentisiaeth digidol, hysbysebu swyddi’n ehangach, gan gynnwys drwy rwydweithiau amrywiaeth, gwarantu cyfweliadau i ymgeiswyr o gefndiroedd amrywiol sy’n bodloni’r meini prawf hanfodol a chynnal sesiynau galw heibio anffurfiol ar-lein i gynorthwyo gyda dealltwriaeth o swyddi.
Rydym wedi gwneud rhywfaint o gynnydd o ran creu mwy o amrywiaeth yn ein gweithlu. Yn benodol, nododd ein data gweithlu a adroddwyd ar 31 Mawrth 2023 bod cyfran y gweithwyr o leiafrifoedd ethnig ac LGBTQ+ yn uwch na chyfartaledd y boblogaeth genedlaethol. Rydym yn gwybod, fodd bynnag, bod mwy i’w wneud i wella amrywiaeth ar lefel arweinyddiaeth o fewn Chwaraeon Cymru ac i sicrhau bod pobl ag anabledd yn cael eu cynrychioli’n well yn ein gweithlu.
Mae gennym lygad hefyd ar weithlu’r dyfodol. Rydym wedi gweithio gydag ysgolion lleol i siarad â disgyblion am yrfaoedd mewn chwaraeon ac wedi cynnal dyddiau agored peilot yng Nghanolfan Genedlaethol Chwaraeon Cymru. Mae disgyblion wedi cael y cyfle i brofi sesiynau cryfder a chyflyru, cynigion maeth a swyddi gweithredol. Mae ein gwaith gydag ysgolion wedi canolbwyntio’n arbennig ar bobl mewn ardaloedd o amddifadedd economaidd-gymdeithasol ac mae hefyd wedi cynnwys gweithio mewn partneriaeth â Gyrfa Cymru. Ein nod ni yw creu llif o dalent, gan ysbrydoli pobl ifanc i archwilio cyfleoedd gyrfaol yn y byd chwaraeon.
Un elfen allweddol o greu amrywiaeth yn ein gweithlu yw sicrhau bod Chwaraeon Cymru yn darparu amgylchedd cynhwysol lle mae pawb yn teimlo ymdeimlad o berthyn. Gyda hyn mewn golwg, rydym wedi canolbwyntio ar wella gwybodaeth a sgiliau ein staff drwy fforwm Cydraddoldeb, Amrywiaeth a Chynhwysiant misol gyda chynnwys amrywiol, gan gynnwys sesiynau a hwylusir gan siaradwyr allanol fel Chwaraeon Anabledd Cymru. Mae'r sesiynau hefyd wedi cynnwys cefnogi staff gydag adnoddau yn amlinellu sut i herio ac ymateb i wahaniaethu a sut i ddefnyddio iaith gynhwysol. Nododd ein harolwg staff yn 2023 bod 97% o’r staff yn teimlo bod rhai neu lawer o gyfleoedd wedi bod i ddysgu a thrafod mwy am gydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant yn y gweithle.
Rydym wedi sefydlu caffi misol ‘Adlewyrchu a Chysylltu’ lle mae staff yn cael eu gwahodd i gymryd rhan mewn trafodaeth a sgwrs ar faterion cyfiawnder cymdeithasol perthnasol. Mae hyn wedi helpu i feithrin diwylliant o ddeialog agored, dadl, empathi a dealltwriaeth.
Roedd ein Cynllun Cydraddoldeb Strategol 2020-2024 yn cynnwys ymrwymiad i roi model buddsoddi newydd ar waith a oedd yn gosod cyllid ochr yn ochr â’n grwpiau blaenoriaeth, yn enwedig pobl o leiafrifoedd ethnig, merched a genethod, amddifadedd economaidd-gymdeithasol a phobl ag anabledd. Mae’r model hwn yn seiliedig ar yr Arolwg Chwaraeon Ysgol, sy'n rhoi gwybodaeth am anghenion pobl ifanc. Rydym yn gwybod na fydd effaith y model newydd hwn i’w theimlo yn y tymor byr uniongyrchol ond rydym wedi ymrwymo i adolygu hyn drwy gydol cyfnod y Cynllun Cydraddoldeb Strategol i sicrhau bod y model yn addas i’r diben ac yn manteisio i’r eithaf ar y cyfleoedd y mae cyllid yn eu darparu.
Mae Chwaraeon Cymru hefyd wedi ceisio blaenoriaethu rhywfaint o fuddsoddiad cyfalaf mewn ardaloedd o amddifadedd economaidd-gymdeithasol. Yn dilyn cynllun peilot llwyddiannus, lansiwyd rhaglen Crowdfunder i alluogi clybiau a sefydliadau cymunedol i wneud cais am gyllid ar gyfer gwelliannau ‘oddi ar y cae’. Mae Chwaraeon Cymru yn addo cyfateb unrhyw arian mae’r gymuned yn ei godi gyda chyfran uwch o gyllid cyfatebol ar gyfer prosiectau sy’n cefnogi demograffeg sydd heb gynrychiolaeth ddigonol mewn chwaraeon, a mwy o gyllid eto ar gyfer ardaloedd sydd â’r lefelau amddifadedd uchaf. Mae'r dull hwn o weithredu wedi sicrhau bod cyllid yn cael ei gyfeirio at brosiectau sydd â chefnogaeth leol sylweddol, gan adlewyrchu anghenion y gymuned honno.
Mae Chwaraeon Cymru yn gweithio gydag amrywiaeth o bartneriaid cenedlaethol i gefnogi’r gwaith o gyflawni’r Weledigaeth ar gyfer Chwaraeon yng Nghymru. Yn ystod cyfnod y Cynllun Cydraddoldeb Strategol, rydym wedi meithrin perthnasoedd ac wedi cyllido partneriaethau newydd fel y Bartneriaeth Awyr Agored a'r Gymdeithas Nofio i Bobl Dduon. Mae'r perthnasoedd hyn wedi rhoi gwybodaeth newydd ac wedi cefnogi ein nod o fabwysiadu dull sy'n canolbwyntio mwy ar yr unigolyn o weithredu, gan ymestyn ein cyrhaeddiad a'n heffaith.
Mae Chwaraeon Cymru wedi’i sefydlu’n gadarn fel cyflogwr chwarae teg, gan dalu’r Cyflog Byw Real i’w holl staff a mynnu bod ein contractwyr yn gwneud yr un fath, gan sicrhau cyflog teg i bawb.
Yn ystod y cyfnod, ymgymerwyd ag ymarfer tendro cystadleuol i benodi partner a gomisiynwyd i weithredu Plas Menai. Roedd y caffael yn cynnwys y darpariaethau a oedd yn dod i'r amlwg yn y Bil Partneriaeth Gymdeithasol a Chaffael (Cymru) cyn i'r ddeddfwriaeth ddod i rym. Roedd y caffael yn cynnwys ffocws ar amcanion cymdeithasol a mynd i'r afael ag anghydraddoldebau, cynyddu cyfranogiad a defnyddio cadwyni cyflenwi lleol.
Mae ein templedi caffael yn cefnogi ein staff i gynnwys disgwyliadau cydraddoldeb yn ein prosesau caffael, gan ysgogi cwestiynau ynghylch y camau gweithredu sy’n cael eu rhoi ar waith gan y cynigwyr, Polisïau Cydraddoldeb, bylchau cyflog yr adroddwyd amdanynt ac ati. Mae mwy y gallwn ei wneud i ymgorffori’r dull hwn o weithredu yn ein prosesau caffael ac adlewyrchir hyn yn ein hamcanion ar gyfer y cyfnod 2024-2028.
Rydym wedi mabwysiadu dull pum cam o weithredu ar gyfer datblygu ein Cynllun Cydraddoldeb Strategol (2024-2028):-
Mae’n anochel bod ein Cynllun Cydraddoldeb Strategol yn canolbwyntio ar gamau gweithredu y gall Chwaraeon Cymru eu rhoi ar waith o fewn ein sefydliad ein hunain. Fodd bynnag, ein huchelgais yw defnyddio'r ysgogiadau sydd ar gael i ni i gefnogi mynd i'r afael ag anghydraddoldeb o fewn y sector. Rydym yn credu y bydd hyn yn chwarae rhan hanfodol wrth gyflawni’r Weledigaeth ar gyfer Chwaraeon, lle daw Cymru yn “genedl actif lle gall pawb fwynhau chwaraeon am oes”. Yn benodol, mae rhai o'n camau gweithredu allanol yn canolbwyntio ar y ffordd orau o ddefnyddio buddsoddiad a chyllid i fynd i'r afael ag anghydraddoldebau. Fel sefydliad sy'n dysgu, rydym wedi ymrwymo i adolygu cydbwysedd ac effeithiolrwydd y camau hyn drwy gydol oes y Cynllun Cydraddoldeb Strategol.
Rydym yn feiddgar o uchelgeisiol ynghylch yr hyn rydym eisiau ei gyflawni drwy gydol oes y Cynllun Cydraddoldeb Strategol hwn. Fodd bynnag, dywedodd ein cyfeillion beirniadol y byddai'n ddefnyddiol cydbwyso ein huchelgais a'n hamserlenni ar gyfer cyflawni camau gweithredu i roi mwy o hyder i ni bod ein Cynllun yn gyraeddadwy. Felly, rydym wedi ceisio categoreiddio’r camau gweithredu yn y tymor byr a'r tymor canolig / hir. Nid yw'r dull hwn o weithredu’n lleihau pwysigrwydd y camau gweithredu tymor hwy ond, yn hytrach, mae'n cydnabod bod angen cynllunio a chyfresu rhai newidiadau.
Mae diwylliant cadarn o gydraddoldeb yn sicrhau triniaeth deg i’r holl staff, yn meithrin ymdeimlad o berthyn, ac yn denu a chadw talent amrywiol. Mae’n cyd-fynd â gweledigaeth Llywodraeth Cymru o gymdeithas deg a chynhwysol ac â’r nod Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol ar gyfer Cymru fwy cyfartal.
Tymor byr (6 mis i 18 mis):
Tymor canolig / tymor hir (18 mis i 4 blynedd):
Mae Cynllun Gweithredu Cydraddoldeb a Hawliau Dynol Llywodraeth Cymru 2023-2026 yn nodi “byddwn yn gweithio i greu Cymru fwy cynhwysol a theg, lle mae gan bawb gyfle i ffynnu”. Mae’r amcan hwn yn cyd-fynd â nod Llywodraeth Cymru o greu gweithle mwy cynhwysol.
Mae Strategaeth Cyfiawnder Cymdeithasol 2021-2026 Llywodraeth Cymru yn nodi “byddwn yn gweithio i greu Cymru fwy cyfiawn a chynhwysol, lle mae gan bawb gyfle cyfartal i lwyddo”. Mae’r amcan hwn yn cyd-fynd â nod Llywodraeth Cymru o greu cymdeithas fwy cynhwysol.
Ymrwymiad Llywodraeth Cymru i gymhwyso’r Model Cymdeithasol o Anabledd.
Mae bylchau cyflog sy’n seiliedig ar nodweddion gwarchodedig yn creu annhegwch ac yn rhwystro cadw talent. Mae dileu bylchau cyflog yn cryfhau ymrwymiad Chwaraeon Cymru i gydraddoldeb ac yn gosod esiampl ar gyfer y sector chwaraeon ehangach.
Mae'r camau gweithredu isod (ac o dan amcan 1) yn ymgorffori ein Cynllun Gweithredu Tâl Rhywedd.
Tymor byr (6 mis i 18 mis):
Tymor canolig / tymor hir (18 mis i 4 blynedd):
Mae Cynllun Gweithredu Cyflog Teg i Ferched yng Nghymru 2022-2025 Llywodraeth Cymru yn nodi “byddwn yn gweithio gyda chyflogwyr i sicrhau bod merched yn cael eu talu’n deg a bod bylchau cyflog yn cael eu cau”. Mae’r amcan hwn yn cyd-fynd â nod Llywodraeth Cymru o gau’r bwlch cyflog rhwng y rhywiau.
Mae integreiddio ystyriaethau cyfrifoldeb cymdeithasol yn rhan o gaffael yn meithrin effeithiau economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol cadarnhaol. Mae hyn yn cyd-fynd ag ymrwymiad Llywodraeth Cymru i ddatblygu cynaliadwy a mynd i'r afael ag anghydraddoldebau.
Tymor byr (6 mis i 18 mis):
Tymor canolig / tymor hir (18 mis i 4 blynedd):
Mae Deddf Partneriaethau Cymdeithasol a Chaffael Cyhoeddus (Cymru) 2023 yn ei gwneud yn ofynnol i Chwaraeon Cymru roi lles amgylcheddol, cymdeithasol, economaidd a diwylliannol wrth galon gweithgarwch caffael.
Mae Cynllun Gweithredu Cydraddoldeb a Hawliau Dynol Llywodraeth Cymru 2023-2026 yn nodi “byddwn yn gweithio i sicrhau bod gan bob corff cyhoeddus yng Nghymru yr wybodaeth a’r sgiliau i roi egwyddorion cydraddoldeb a hawliau dynol ar waith.” Mae’r amcan hwn yn cyd-fynd â nod Llywodraeth Cymru o sicrhau bod pob corff cyhoeddus yn ymwybodol o’u rhwymedigaethau cydraddoldeb a hawliau dynol.
Mae diwylliant o welliant parhaus yn sicrhau addasu i anghenion sy’n newid, yn cofleidio arloesi, ac yn ysgogi rhagoriaeth wrth gyflawni amcanion strategol. Mae'n cyd-fynd â ffocws Llywodraeth Cymru ar ragoriaeth mewn gwasanaethau cyhoeddus a dull y Fframwaith Symud at Gynhwysiant o hunanadlewyrchu a gwelliant parhaus.
Tymor byr (6 mis i 18 mis):
Tymor canolig / tymor hir (18 mis i 4 blynedd):
Mae’r amcan hwn yn cyd-fynd â Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015.
We recognise the vital importance of data and insight to both monitor and drive progress during the Strategic Equality Plan period. We collect a wide range of robust data across a range of areas, including workforce (across all protected characteristics), participation rates, demand and investments. We also routinely work with academia on specific research projects that assist us in considering intersectionality aspects of inequality.
Sport Wales will publish the following information in its annual Public Equality Duty report:
The Equality, Diversity and Inclusion Committee will play a key role in monitoring and challenging progress throughout the Strategic Equality Plan period.
Sport Wales uses an Integrated Impact Assessment tool to understand the potential impact of proposed changes to policy or practices. This is typically a collaborative and iterative document aimed at developing an understanding of the impact on those with protected characteristics and our wider public duties. The tool enables Sport Wales to develop mitigating actions if any negative impact is identified or to identify opportunities to consider how a positive impact can be further enhanced.