Skip to main content

Rhagymadrodd

A ydych chi’n darparu gweithgareddau corfforol i blant 3 i 11 oed? A ydych chi’n dymuno helpu plant i ddatblygu cariad at fod yn actif gydol eu hoes? Rydym wedi gweithio gyda’r sector chwaraeon yng Nghymru i greu’r canllaw arfer da hwn er mwyn eich helpu. 

Mae’r fframwaith yn cynnwys 3 sylfaen o ran anghenion plant: 

  • diogelwch 
  • mwynhad  
  • datblygiad  

Mae pob sylfaen yn nodi manylion yr hyn y mae angen i blant ei gael gan chwaraeon a gweithgarwch corfforol, a sut y dylech chi ddiwallu’r anghenion hynny. Darllenwch, dysgwch a gwyliwch ein fideos hyfforddi. 

[inset/call out] Mae pob un yn cynnwys disgrifiadau sain yn ôl yr angen. 

Gallwch hefyd roi eich adborth am y fframwaith

Sylfaen 1: Diogelwch

Teimlo’n ddiogel mewn mannau gweithgarwch dan do ac yn yr awyr agored

Dylech: 

  • fod yn ymwybodol o bolisïau a gweithdrefnau diogelu 
  • gwybod pwy yw’r swyddog arweiniol dros ddiogelu yn eich sefydliad 
  • sicrhau bod yr amgylchedd yn bodloni safonau diogelu gofynnol 
  • meddu ar nifer gywir yr hyfforddwyr er mwyn sicrhau ymarfer diogel 
Cael cyfleoedd i ddatrys problemau

Dylech greu amgylcheddau lle y gall plentyn wynebu a datrys heriau. Dylai heriau ystyried: 

  • anghenion datblygiad plentyn  
  • profiadau blaenorol plentyn  
Cael rhywun sy’n eu hadnabod ac sy’n gallu cynorthwyo eu lles

Dylech: 

  • ddod i adnabod y plant sy’n cymryd rhan 
  • cynorthwyo plant pan fyddant yn wynebu heriau allanol neu’n ei chael hi’n anodd cymryd rhan 
  • creu amgylcheddau lle y bydd plant yn teimlo’n ddiogel i fynegi eu hemosiynau 
Teimlo fel pe baent yn perthyn

Dylech : 

  • fod yn groesawgar ac yn empathig tuag at bob plentyn  
  • deall a dathlu natur unigryw pob plentyn a’u teuluoedd 
  • gwneud i bob plentyn a’u hoedolyn cyfrifol deimlo fel pe baent yn perthyn 
Teimlo’n dda am eu hunain

Dylech: 

  • fabwysiadu dull gweithredu cyson tuag at ymddygiad 
  • canmol ac adlewyrchu ymddygiad cadarnhaol 
  • annog plant i fachu pawb a cholli gydag urddas 

Sylfaen 2: Mwynhad

Cael cyfleoedd sy’n addas i'w hanghenion

Mae plant yn dysgu mewn gwahanol ffyrdd. Dylai gweithgareddau fod yn: 

  • gynhwysol  
  • hygyrch  
  • addas i bawb  

Gwyliwch ein fideos hyfforddi ynghylch cynnwys cyfranogwyr.

Sut i greu amgylchedd lle gall pawb gymryd rhan a mwynhau eu hunain:

 

Sut i gynnwys cyfranogwyr drwy addasu'r ffordd rydych chi'n hyfforddi:

 

Sut gallwch chi grwpio cyfranogwyr yn ôl gallu i sicrhau eu bod yn cael profiad da:

 

Creu sesiynau sy’n targedu grŵp penodol o gyfranogwyr:

 

Yn gallu rhoi syniadau a gwneud eu dewisiadau eu hunain

Dylech: 

  • annog plant i gyfrannu at weithgareddau 
  • gwneud i blant deimlo’n gyffyrddus ynghylch rhannu eu barn 
  • sylwi ar gyfathrebu llafar a di-eiriau 
Cymryd rhan mewn gweithgareddau hwyliog gyda ffrindiau a theulu

Dylech: 

  • fod yn hyfforddwr neu’n arweinydd cyfeillgar a hawdd troi atoch sy’n creu profiadau gwych 
  • annog plant i ddychwelyd dro ar ôl tro  
  • pwysleisio ymgysylltu fel teulu ac ochr gymdeithasol chwaraeon 

Gwyliwch ein fideos hyfforddi ynghylch bod yn gyfeillgar ac yn hawdd troi atoch. 

Sut gall hyfforddwr fod yn hawdd troi ato ac yn gyfeillgar cyn sesiwn:

 

Sut gall hyfforddwr fod yn hawdd troi ato ac yn gyfeillgar yn ystod:

 

Sut gall hyfforddwr fod yn hawdd troi ato ac yn gyfeillgar ar ôl sesiwn:

Cael amser i chwarae a bod yn actif

Dylech: 

  • osgoi cyfnodau anactif neu weithgareddau lle y bydd angen i blant giwio ac aros eu tro 
  • rheoli amser gweithgarwch gan ddefnyddio cyfarwyddiadau clir a chryno heb weiddi 
  • neilltuo amser ar gyfer creadigrwydd a chwarae heb strwythur 
Teimlo bod eu hymdrechion a’u gwelliannau yn cael eu gwerthfawrogi

Dylech: 

  • gynnig canmoliaeth, anogaeth ac atgyfnerthu cadarnhaol 
  • canolbwyntio ar y broses yn hytrach na’r canlyniad 
  • cydnabod gwaith caled, bwriad a chreadigrwydd plentyn 
  • darparu gweithgareddau sy’n meithrin hyder, cymhelliant a chydnerthedd 
  • annog plant i roi cynnig ar weithgareddau newydd a choleddu heriau newydd 

Sylfaen 3: Datblygiad

Cael cymorth gan bobl gymwys

Dylai gweithgareddau gael eu cynllunio a’u darparu gan hyfforddwyr, gwirfoddolwyr, arweinwyr ac athrawon cymwys. Fel darparwr, dylech: 

  • ddeall pwysigrwydd gweithgarwch corfforol i blant 
  • rhoi adborth ystyrlon a dealladwy i blant 
  • gofyn cwestiynau i blant er mwyn sicrhau eu bod yn deall yr hyn yr ydych yn ei ddweud wrthynt 
Datblygu eu sgiliau corfforol

Dylech: 

  • sicrhau bod plant yn gallu datblygu sgiliau symud sylfaenol trwy gyfrwng amrediad o wahanol weithgareddau 
  • cynllunio rhaglenni sy’n ystyried datblygiad plant 
  • gwybod sut y gall sgiliau trosglwyddadwy o wahanol chwaraeon gynnig budd i blant 

Gwyliwch ein fideos hyfforddiant am fanteision mabwysiadu dull gweithredu aml-chwaraeon. 

Rhan 1 - Manteision defnyddio dull aml-chwaraeon o weithredu:

 

Archwilio eu perthynas gyda symud a gweithgarwch corfforol

Dylech: 

  • annog plant i gynorthwyo ei gilydd wrth iddynt archwilio symud o fewn gweithgarwch 
  • bod yn ymwybodol o deimladau, anghenion a risgiau plant wrth iddynt feithrin eu sgiliau 
Symud yn ddyddiol

Dylech greu amgylcheddau a gweithgareddau sy’n: 

  • caniatáu digon o amser i blant fod yn actif 
  • hyrwyddo symud dyddiol 
  • pwysleisio pwysigrwydd gweithgarwch corfforol rheolaidd 
Gweithio’n galed er mwyn gwella

Dylai eich gweithgareddau: 

  • ystyried lefel datblygiad cymdeithasol, emosiynol, meddyliol a chorfforol plentyn 
  • herio a chynorthwyo datblygiad cyffredinol plentyn  
Dysgu gan lwyddiant a chamgymeriadau

Mae plant yn datblygu ar wahanol gyflymder. Dylai eich amgylcheddau a’ch gweithgareddau: 

  • fod yn seiliedig ar anghenion datblygiad plentyn, nid eu hoedran 
  • darparu lle diogel ble y gall plant wneud camgymeriadau a dysgu ohonynt 

Gwyliwch ein fideos hyfforddi ynghylch cynnwys cyfranogwyr. 

Sut i greu amgylchedd lle gall pawb gymryd rhan a mwynhau eu hunain:

 

Sut i gynnwys cyfranogwyr drwy addasu'r ffordd rydych chi'n hyfforddi:

 

Sut gallwch chi grwpio cyfranogwyr yn ôl gallu i sicrhau eu bod yn cael profiad da:

 

Creu sesiynau sy’n targedu grŵp penodol o gyfranogwyr:

Cael mynediad i amrediad o amgylcheddau ac offer

Dylech: 

  • ddarparu gweithgareddau mewn gwahanol amgylcheddau gydag amrediad o offer 
  • cynnwys plant a’u hoedolion cyfrifol wrth ddewis gweithgareddau 
  • dewis offer sy’n cyfateb â datblygiad a lefelau sgiliau plentyn 

Adnoddau a dysgu ar-lein

Foundations 360 

Mae Foundations 360 yn offeryn hunanfyfyrio ar-lein am ddim ar gyfer eich clwb neu’ch sefydliad. Mae’n eich helpu i weld pa mor dda yr ydych chi’n bodloni’r anghenion a nodir ym mhob sylfaen. Mae’r offeryn yn gofyn i chi fyfyrio am a rhannu: 

  • sut y mae’n teimlo i fod yn rhan o’ch sefydliad  
  • sut mae plant yn cymryd rhan ac yn ymgysylltu  
  • sut rydych chi’n cynorthwyo eich hyfforddwyr i dyfu a gwella  

Ar sail eich ymatebion, mae’r offeryn yn rhoi adroddiad i chi sy’n: 

  • amlygu cryfderau eich clwb neu’ch sefydliad  
  • nodi meysydd i'w datblygu  
  • eich cyfeirio at adnoddau perthnasol y gallent eich helpu chi 

I gofrestru i gael mynediad i Foundations 360, anfonwch e-bost atom, at sportwales.brightspace@sport.wales. Dylech gynnwys eich manylion cyswllt ac enw eich clwb neu’ch sefydliad. 

Citbag 

Citbag yw ein platfform adnoddau ar-lein i ysgolion ac athrawon. 

Mae’n cynnwys cannoedd o adnoddau am ddim, ac fe’i datblygwyd dros 20 mlynedd gan arbenigwyr ym myd addysg a chwaraeon. Fe’i cynlluniwyd er mwyn helpu i gynorthwyo a darparu gwersi addysg gorfforol a gweithgareddau corfforol eraill. 

Cofrestru ar gyfer cyfrif Citbag am ddim. 

Gweminarau  

Mae Bwrdd Iechyd Prifysgol GIG Aneurin Bevan wedi creu cyfres o weminarau 4-rhan ar YouTube. Maent yn canolbwyntio ar sut i gynorthwyo anghenion emosiynol plant mewn chwaraeon. Nod y gweminarau yw helpu hyfforddwyr i gynnig mannau gweithgarwch corfforol diogel i blant. 

Rhan 1: Sut y gall hyfforddwyr chwaraeon gynorthwyo anghenion emosiynol plant 

Rhan 2: Sicrhau cydbwysedd rhwng caredigrwydd a disgyblaeth wrth hyfforddi plant 

Rhan 3: Deall ymddygiad heriol a sut y gall hyfforddwyr ymateb 

Rhan 4: Helpu plant sy’n gofidio a chadw eich traed ar y ddaear fel hyfforddwr 

Datblygu sylfeini ar gyfer chwaraeon (Cwrs byr) 

Mae’r cwrs hwn ar gyfer hyfforddwyr a gwirfoddolwyr sy’n gweithio gyda phlant 3 i 11 oed. Bydd yn eich helpu i gyflawni egwyddorion y Fframwaith Sylfeini yn well. 

Mae’r cwrs yn cynnwys 5 awr o ddysgu ar-lein hyblyg, ynghyd â gweithdy ymarferol undydd. 

Darganfod mwy am y cwrs ar wefan Prifysgol Cymru’r Drindod Dewi Sant. 

Hyfforddiant cynhwysiant anabledd i hyfforddwyr a gwirfoddolwyr 

Mae Chwaraeon Anabledd Cymru yn cynnig gwahanol lefelau hyfforddiant i hyfforddwyr a gwirfoddolwyr. Mae’r rhain yn cynnwys: 

  • modiwlau dysgu ar-lein 60 i 90-munud  
  • sesiwn theori 1-awr yn yr ystafell ddosbarth dros Zoom 
  • sesiwn ymarferol wyneb-yn-wyneb 2-awr  

Darganfod mwy am yr hyfforddiant ar wefan Chwaraeon Anabledd Cymru. 

Lawrlwythiadau

Lawrlwythwch ganllaw llawn y Fframwaith Sylfeini i gael gwybod mwy am: 

  • sut y datblygom y fframwaith 
  • pob sylfaen 
  • cyngor datblygu polisi er mwyn cynorthwyo gweithgarwch hyfforddi 
  • deunyddiau ategol 

     

30 pages

 

Missing media item.

30 pages