Mae adeilad segur, oedd wedi mynd â’i ben iddo, yng nghymuned ddifreintiedig Pill yng Nghasnewydd, wedi cael ei drawsnewid yn ganolfan gymnasteg newydd sbon.

Nawr, mae cannoedd o blant lleol yn cael y cyfle i neidio, cadw cydbwysedd a throelli mewn cyfleuster o’r radd flaenaf, reit ar garreg eu drws.

Wrth galon y prosiect yma mae clwb penderfynol sy’n credu bod gan chwaraeon y pŵer i greu effaith gymdeithasol. A gyda help Grant Cyfalaf gan Chwaraeon Cymru, mae £150,000 o gyllid Llywodraeth Cymru yn golygu eu bod yn gallu creu cyfleoedd i’r gymuned gyfan.

Yr her       

Cymerodd Wye Gymnastics a Galaxy Cheerleading yr awenau mewn clwb bach yn Pill yn 2024. Ond dim ond tair sesiwn gymnasteg yr wythnos y gallai'r lleoliadau oedd y clwb yn eu rhentu eu gwasgu i mewn.

Yn y cyfamser, parhaodd rhestr aros y clwb i dyfu. Arwydd clir bod teuluoedd lleol yn awyddus am fwy o sesiynau a mwy o gyfleoedd i'w plant gymryd rhan.

“Roedden ni wir eisiau cyflwyno mwy o sesiynau oherwydd bod angen mawr am weithgareddau fel hyn, yn enwedig mewn ardaloedd fel Pill. Roedden ni'n gwybod bod angen ein lle ein hunain arnon ni er mwyn i ni allu agor ein drysau'n llawn amser,” meddai Prif Swyddog Gweithredol y clwb, Carly Hawke.

Yr adnewyddu   

Fe ddechreuodd y clwb chwilio am gyfleuster newydd. Gan eu bod yn awyddus i ddod o hyd i rywle yng nghanol Pill, fe ddaeth Carly a'i thîm o hyd i'r lleoliad perffaith.

Dim ond hanner yr aelwydydd yma sydd â char. Felly, roedd yn bwysig bod pobl yn gallu cerdded i’r lleoliad yn hawdd a pheidio â dibynnu ar drafnidiaeth gyhoeddus. 

Gyferbyn â Chanolfan Mileniwm Pill, fe wnaethon nhw ddarganfod hen siop elusen oedd heb gael ei defnyddio ers 2020.

Roedd angen to newydd, nenfydau, lloriau a thrydan. Mewn gwirionedd, ei hadnewyddu’n llwyr. Ond roedd y gofod yn berffaith. 

Ond doedd gan y clwb ddim arian ar gyfer y gwaith helaeth oedd ei angen. Dyma pryd camodd Gymnasteg Cymru i’r adwy. Gwnaeth gais llwyddiannus am Grant Cyfalaf gan Chwaraeon Cymru.

Pwysigrwydd cyfleoedd chwaraeon yn ardal Pill

Mae Pill yn ardal yng nghanol dinas gyda digon o heriau: 

Mae'r ffigurau yma’n tynnu sylw at angen clir yn ardal Pill: mynediad at gyfleoedd chwaraeon lleol, cost isel i gefnogi plant, pobl ifanc a theuluoedd.

Cyfleoedd newydd i Pill

Yn flaenorol, roedd y clwb yn darparu cyfleoedd i 60 o blant. Bydd y nifer hwnnw'n tyfu mwy na chwe gwaith i 400, diolch i'r buddsoddiad yn y cyfleuster newydd yn Pill.

Nid yn unig y mae gan bobl ifanc fynediad at gyfleuster newydd sbon bellach, ond mae'r lle pwrpasol yn golygu bod y clwb yn gallu gwneud y canlynol:

  • cyrraedd mwy o bobl ifanc
  • cynnal sesiynau i ferched yn unig ar gyfer cymunedau Mwslimaidd
  • agor ystafell synhwyraidd ar gyfer plant a phobl ifanc niwroamrywiol
  • cynnig sesiynau codi hwyl mewn gemau i helpu i gadw merched mewn chwaraeon am gyfnod hirach
  • cynnal dosbarthiadau i oedolion

“Mae Pill yn ardal amrywiol iawn,” eglurodd Carly. “Rydyn ni wedi bod yn siarad gyda llawer o wahanol grwpiau am yr hyn sydd ei angen yn Pill. Rydyn ni’n gyffrous iawn am y potensial o annog mwy o ferched Mwslimaidd i gymryd rhan mewn gymnasteg drwy gynnig sesiynau i ferched yn unig.

“Rydyn ni wedi edrych ar ba fylchau sy'n bodoli yn y gymuned - er enghraifft, does dim ystafell synhwyraidd ar gyfer plant a phobl ifanc niwroamrywiol felly mae hwnnw'n ychwanegiad cadarnhaol iawn fydd yn gwneud byd o wahaniaeth i deuluoedd,” ychwanegodd Carly. 

Cael gwared ar rwystrau i gyfranogiad 

Gan sicrhau bod cyfleoedd ar gael i bawb, bydd pob sesiwn yn rhad.

Ond mae Carly a'i thîm yn mynd gam ymhellach. Maen nhw'n cyflwyno un diwrnod yr wythnos sydd am ddim i gyd.

Mae'r clwb yn gwneud y canlynol:

  • dileu rhestrau aros
  • cyrraedd mwy o deuluoedd a chymunedau amrywiol
  • mynd i'r afael â'r rhwystr cost
  • cynnal sesiynau am ddim un diwrnod yr wythnos

“Fe fyddwn ni’n cynnal sesiynau am y diwrnod cyfan sydd am ddim. Rydyn ni eisiau gwneud yn siŵr ein bod ni’n croesawu pob aelod o'r gymuned, ac rydyn ni’n gwybod bod llawer o bobl Pill yn wynebu anawsterau ariannol. Rydyn ni’n credu y dylai pawb allu cymryd rhan, dim ots beth yw eu hamgylchiadau ariannol.

“Rydyn ni eisiau creu gofod lle mae plant a phobl ifanc yn teimlo'n ddiogel a chymuned sy'n debyg i deulu estynedig,” ychwanegodd Carly.

“Fydden ni ddim wedi gallu ei wneud e heb y grant.”

Mae effaith y cyllid wedi helpu i wireddu'r weledigaeth yma.

“Fydden ni ddim wedi gallu gwneud hyn heb y grant o gwbl. Mae'n mynd i wneud gwahaniaeth mawr iawn i'r gymuned. Mae cefnogi prosiectau fel hyn yn bwysig iawn oherwydd ein bod ni'n gweithio mewn ardal gyda chymaint o amddifadedd. Mae'r holl blant mor gyffrous ac eisiau dod â'u ffrindiau,” ychwanegodd Carly.

Mae Gymnasteg Cymru wedi cefnogi'r clwb bob cam o'r ffordd:

“Roedden ni wrth ein bodd yn cefnogi'r prosiect yma - mae'r clwb yn creu effaith sy'n mynd y tu hwnt i weithgarwch corfforol a chwaraeon. Mae'n dod â syniadau'n fyw sy'n cefnogi'r gymuned gyfan,” meddai'r Swyddog Datblygu Georgia Pike. “Yn yr achos yma, roedd yn hanfodol bod y clwb yn dod o hyd i gartref y gallai ei ddefnyddio'n llawn amser ac a oedd wrth galon y gymuned.”

“Fel sefydliad, roedd popeth am y prosiect yn cyd-fynd â'n gwerthoedd ni oherwydd ei fod yn gwasanaethu'r rhai sydd ei angen fwyaf. Mae'r gymuned yma’n wynebu rhwystrau ariannol sy'n golygu bod llai o blant yn llai tebygol o gymryd rhan mewn chwaraeon - mae Gymnasteg Wye a Galaxy Cheerleading yn helpu i newid hynny.”

Creu cyfleoedd yn eich cymuned       

Gyda chyllid Llywodraeth Cymru drwy Chwaraeon Cymru a chefnogaeth gan Gymnasteg Cymru, mae Wye Gymnastics a Galaxy Cheerleading yn goresgyn rhwystrau. Nawr, mae mwy o bobl ifanc yn Pill yn cael y cyfle i gymryd rhan mewn chwaraeon yn agos at eu cartref.

Mae Chwaraeon Cymru wrthi’n adolygu’r ceisiadau eleni am arian cyfalaf a bydd yn cyhoeddi’r prosiectau llwyddiannus yn fuan. Mae'r ffenestr ymgeisio nesaf yn agor yng ngwanwyn 2027.